TWTIS

TWTIS (Tarëno en Wajana beschermd gebied in Zuid-Suriname in ontwikkeling). In 2015 hebben de inheemse leiders van 9 dorpen in het zuiden van Suriname een declaratie getekend voor de bescherming en duurzame ontwikkeling van een gebied van 7.2 miljoen hectare bedekt met maagdelijk tropisch bos. Dit initiatief, voorheen het South Suriname Conservation Corridor (SSCC) programma is in 2018 door de inheemsen hernoemd tot Tarëno Wajana tïnonokon ikurumane soire weinje (Trio) en Tarëno wajana tïlonkom ïkulunmahe Soitüna (Wayana) afgekort TWTIS. Dit programma wordt in samenwerking met natuurbeschermingsorganisaties, inheemse organisaties en andere instituten uitgevoerd. Naast het gezond houden van het bos en het water waarvan de mensen in de dorpen afhankelijk zijn is een van de belangrijkste doelen het verbeteren van het welzijn van de mensen in de dorpen door het opzetten van inheemse bedrijven en het uitvoeren van duurzame projecten, zoals commerciële exploitatie van non-timber forest products (NTFP’s). Hierdoor kunnen de mensen geld verdienen en hun kennis vergroten.

Conservation Agreement

Sinds 2016 werkt het dorp Alalapadu nauw samen met Conservation International Suriname aan de ontwikkeling van het dorp en de bescherming van het gebied rondom Alalapadu. In 2017 is er na overleg van bijna een jaar een beschermingsovereenkomst (Conservation Agreement) tussen Alalapadu en Conservation International Suriname getekend. En op 29 juni 2019 is deze overeenkomst verlengd tot en met 2020 en is het monitoringgebied uitgebreid van 70.000 ha naar 235.000 ha. Dit houdt in dat er duidelijke afspraken zijn gemaakt over hoe het gebied en de Braziliaanse notenbomen beschermd worden en wat er gedaan moet worden ter vebetering van de leefomstandigheden van de mensen in Alalapadu. Belangrijke onderdelen van deze overeenkomst zijn de verbetering en uitbreiding van de Braziliaanse notenolie productie en monitoring van de duurzaamheid van de activiteiten.

Het monitoringsteam

Voor het duurzaam oogsten van de Braziliaanse noten en om deze te verwerken tot de tuhka olie is het van belang om het bos in en rondom Alalapadu te monitoren. De Braziliaanse notenboom staat geregistreerd als een kwetsbare soort op de Red list van de International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN). De Braziliaanse notenboom heeft een gezond ecosysteem nodig om te overleven en de verspreiding van de zaden is afhankelijk van de agoeti (Dasyprocta leporina) of konkoni, die de vruchten kan openbreken en de noten begraaft om deze later te eten. Dit gebeurt niet altijd omdat de voorraad vergeten wordt; hierdoor vindt er verspreiding van de bomen plaats.

Het monitoringsteam bestaat uit 4 personen namelijk:

  • Adeseke Marosijape: de leider van het monitoringsteam in Alalapadu
  • Eripase Enaachpe: waarnemend leider van het monitoringsteam in Alalapadu
  • Jeckson Tai Tai: lid van het monitoringsteam
  • Kasinbu Terenkane: lid van het monitoringsteam

Het monitoringsteam is verantwoordelijk voor het maandelijks monitoren waaronder het verzamelen van informatie over de Braziliaanse notenbomen, zoals het aantal noten dat een boom produceert per maand, hoeveel noten de agoeti openbreekt en de diameter van de notenbomen.